Magazyn energii dla firmy – jak przygotować zapytanie ofertowe i porównać wyceny dostawców?
Wpisz kod pocztowy i porównaj najlepsze oferty!
Magazyn energii dla firmy powinien być wyceniany na podstawie rzeczywistego profilu zużycia energii, oczekiwanych funkcji systemu oraz warunków technicznych konkretnego obiektu, dlatego dobre zapytanie ofertowe nie może ograniczać się do zdania „proszę o wycenę magazynu 100 kWh”.
Im więcej informacji dostanie wykonawca na początku, tym łatwiej będzie później porównać oferty. Przed wysłaniem zapytania warto zebrać rachunki za energię, dane dotyczące maksymalnych mocy, informacje o taryfie oraz – jeżeli jest dostępna – historię zużycia w interwałach godzinowych lub 15-minutowych. Dane eliminują przypadkowy dobór.
Firma posiadająca fotowoltaikę powinna przekazać także moc instalacji, model falownika, roczną produkcję oraz ilość energii oddawanej do sieci. Dopiero wtedy wykonawca może ocenić, jak magazyn energii może współpracować z istniejącym źródłem. Sama moc PV nie wystarcza.
Co powinno znaleźć się w zapytaniu ofertowym?
Dobrym początkiem jest krótki opis obiektu i sposobu jego użytkowania. Warto wskazać rodzaj działalności, godziny pracy, główne odbiorniki energii, moc przyłączeniową oraz informację, czy w przedsiębiorstwie występują krótkie, ale wysokie szczyty poboru. Profil działalności wpływa na projekt.
Następnie należy określić cel magazynu. Może nim być zwiększenie autokonsumpcji energii z PV, ograniczenie szczytów mocy, wykorzystanie różnic cenowych, zapewnienie zasilania awaryjnego albo połączenie kilku funkcji. Cel powinien być zapisany wprost.
Jeśli przedsiębiorstwo nie wie jeszcze, jaka pojemność będzie optymalna, nie powinno narzucać wykonawcom jednej wartości. Lepiej poprosić o dobór oraz warianty, np. 50, 100 i 200 kWh, wraz z uzasadnieniem. Analiza magazynu energii 30 kWh dla firmy pokazuje, że pojemność musi odpowiadać zastosowaniu, a nie jedynie dostępnemu budżetowi.
Gotowy wzór zakresu zapytania ofertowego
Zapytanie powinno wymuszać podanie tych samych parametrów przez wszystkich oferentów. Dzięki temu jedna firma nie przedstawi samej baterii, a druga kompletnego BESS z montażem, automatyką i backupem. Oferty muszą mieć wspólny mianownik.
W praktyce warto poprosić każdego dostawcę o podanie co najmniej: producenta i modelu baterii, pojemności nominalnej i użytkowej, mocy ładowania i rozładowania, modelu PCS lub falownika, systemu EMS, sprawności, gwarancji, przewidywanej degradacji oraz kosztu pełnego montażu. Każdy parametr powinien być mierzalny.
Trzeba też wymagać wyszczególnienia elementów dodatkowych: rozdzielnic, zabezpieczeń, okablowania, systemów pomiarowych, komunikacji, monitoringu, ochrony przeciwpożarowej, prac projektowych i uruchomienia. Brak pozycji może oznaczać dopłatę.
Nie porównuj magazynów tylko po pojemności
Dwa magazyny 100 kWh mogą zapewniać zupełnie inną funkcjonalność. Jeden może oddawać 100 kW mocy, a drugi przykładowo 50 kW. W zastosowaniach związanych z ograniczaniem szczytów poboru ta różnica może być ważniejsza niż sama pojemność. kWh i kW opisują co innego.
Pojemność określa ilość przechowywanej energii, natomiast moc mówi, jak szybko system może ją pobierać lub oddawać. Jeżeli przedsiębiorstwo chce ograniczyć nagły wzrost poboru o 120 kW, magazyn o dużej pojemności, ale mocy wyjściowej 30 kW nie rozwiąże problemu. Moc musi odpowiadać zadaniu.
Ta sama zasada obowiązuje przy mniejszych urządzeniach. Porównując np. magazyn energii 20 kWh, warto sprawdzać nie tylko liczbę kWh, ale również parametry falownika, możliwość rozbudowy i moc ciągłą systemu. Specyfikacja musi być kompletna.
Pojemność nominalna czy użytkowa?
W zapytaniu ofertowym warto wymagać podania obu wartości. Pojemność nominalna opisuje całkowitą energię zgromadzoną w baterii, natomiast użytkowa określa część rzeczywiście dostępną w normalnej eksploatacji. To pojemność użytkowa jest praktyczniejsza.
Jeżeli jeden system oferuje 100 kWh nominalnie i 90 kWh użytkowo, a drugi 100 kWh użytkowo, zestawienie ich wyłącznie według katalogowej liczby „100 kWh” będzie nieprecyzyjne. Różnica wpływa na koszt każdej kWh.
Przy analizowaniu magazynu energii 10 kWh i 20 kWh mechanizm jest dokładnie ten sam. W instalacjach firmowych skala finansowa jest tylko większa, dlatego pozornie niewielkie różnice szybko się kumulują.
Sprawność systemu – parametr, którego nie można pominąć
Magazyn nie oddaje całej energii, którą wcześniej pobrał. Część zostaje utracona podczas konwersji i pracy elektroniki, dlatego w specyfikacji powinien znaleźć się parametr round-trip efficiency. Sprawność wpływa na każdy cykl.
Jeżeli dwa systemy przez lata przetworzą setki MWh energii, różnica kilku punktów procentowych może przełożyć się na znaczącą ilość energii. Warto przy tym upewnić się, czy producent podaje sprawność samej baterii, czy kompletnego układu. To nie zawsze ta sama wartość.
Przy ocenie kosztu fotowoltaiki z magazynem energii sprawność powinna więc znaleźć się obok ceny, pojemności i mocy. Tańszy system może generować większe straty.
PCS i falownik – co właściwie kupuje firma?
W większych instalacjach komercyjnych spotkamy określenie PCS, czyli Power Conversion System. To element odpowiedzialny za dwukierunkową konwersję energii pomiędzy baterią a instalacją elektryczną. PCS określa możliwości energetyczne systemu.
Przy porównywaniu ofert trzeba sprawdzić jego moc nominalną, maksymalną moc chwilową, liczbę faz, sprawność oraz sposób współpracy z instalacją PV i siecią. Dostawca powinien również wskazać, czy PCS znajduje się już w cenie przedstawionego BESS. Nie należy zakładać tego automatycznie.
W przedsiębiorstwie posiadającym istniejącą fotowoltaikę z magazynem energii znaczenie ma także kompatybilność nowego systemu z dotychczasową infrastrukturą. Modernizacja nie powinna być projektowana w oderwaniu od PV.
EMS – system, który decyduje, kiedy używać baterii
Energy Management System może mieć ogromny wpływ na ekonomiczny efekt inwestycji. To oprogramowanie decyduje, kiedy ładować baterię, kiedy ją rozładować i jaki poziom rezerwy pozostawić. Dobra automatyka wykorzystuje możliwości baterii.
Prosty EMS może kierować nadwyżki PV do magazynu i oddawać je po zachodzie słońca. Bardziej zaawansowany system może uwzględniać ceny energii, prognozy produkcji PV, harmonogram pracy zakładu oraz maksymalny dopuszczalny pobór mocy. Oprogramowanie zmienia sposób pracy BESS.
W zapytaniu ofertowym warto więc poprosić o dokładny opis funkcji EMS oraz informację, które z nich są zawarte w podstawowej cenie. Część funkcji może wymagać abonamentu.
Jak porównać gwarancję baterii?
Hasło „10 lat gwarancji” nie daje jeszcze pełnego obrazu. Warunki mogą ograniczać liczbę cykli, całkowity throughput energii albo minimalną pojemność, jaką bateria ma zachować po określonym czasie. Trzeba przeczytać warunki gwarancji.
Jedna oferta może gwarantować określoną pojemność przez 10 lat przy jednym cyklu dziennie, a inna uzależniać gwarancję od łącznej liczby MWh przepuszczonych przez magazyn. Dla intensywnie pracującej firmy throughput może być kluczowym ograniczeniem.
Warto również ustalić, kto realizuje gwarancję w Polsce. Formalna gwarancja zagranicznego producenta ma inną wartość praktyczną niż lokalny serwis z określonym czasem reakcji. Serwis jest częścią produktu.
Jak policzyć rzeczywisty koszt dwóch ofert?
Najprostsze porównanie ceny zakupu może prowadzić do złej decyzji. Oferta za 180 tys. zł może obejmować kompletny system, podczas gdy propozycja za 150 tys. zł wymaga później dokupienia zabezpieczeń, EMS, montażu i uruchomienia. Porównujemy koszt uruchomionego systemu.
Dobrym wskaźnikiem pomocniczym jest cena jednej użytkowej kWh. Jeżeli kompletny system 100 kWh użytkowych kosztuje 180 tys. zł, daje to 1800 zł/kWh. W drugim systemie za 160 tys. zł może być dostępnych tylko 80 kWh, czyli 2000 zł/kWh. Niższa cena całkowita może mylić.
Tak samo należy analizować cenę magazynu energii. Cena za kWh pomaga uporządkować oferty, ale nadal nie uwzględnia mocy, sprawności, gwarancji czy backupu. To wskaźnik, nie gotowa decyzja.
Tabela do porównania dostawców
Najlepszym sposobem jest przepisanie wszystkich ofert do jednej tabeli. Departament Energii USA w swoim poradniku dotyczącym zakupów komercyjnych BESS również rekomenduje uporządkowane porównanie wymagań technicznych, gwarancyjnych, operacyjnych i projektowych jeszcze przed wyborem dostawcy. Standaryzacja ogranicza ryzyko pominięć.
Schemat:
Element | Dostawca A | Dostawca B | Dostawca C |
pojemność nominalna | |||
pojemność użytkowa | |||
moc PCS | |||
moc chwilowa | |||
sprawność round-trip | |||
technologia ogniw | |||
EMS | |||
peak shaving | |||
arbitraż cenowy | |||
backup | |||
gwarancja | |||
limit cykli / throughput | |||
monitoring | |||
zabezpieczenia | |||
projekt | |||
montaż | |||
uruchomienie | |||
serwis | |||
cena netto |
Takie porównanie znacznie szybciej pokazuje rzeczywiste różnice niż analiza kilkudziesięciu stron ofert handlowych. Każdy dostawca odpowiada na te same pytania.
Backup – trzeba dokładnie określić jego zakres
Jeżeli firma chce posiadać zasilanie awaryjne, w zapytaniu ofertowym nie wystarczy zapisać „magazyn z backupem”. Trzeba określić moc odbiorników, które mają pozostać aktywne, oraz wymagany czas ich działania. Backup musi mieć konkretny parametr.
Innego magazynu będzie potrzebować biuro chcące przez dwie godziny zasilać serwery i routery, a innego zakład produkcyjny wymagający pracy maszyn o mocy kilkuset kilowatów. Zakres awaryjnego zasilania zmienia projekt.
Dostawca powinien również określić czas przełączenia, sposób odseparowania obiektu od sieci i możliwość pracy fotowoltaiki podczas awarii. Nie każdy system zachowuje te same funkcje.
Peak shaving – poproś dostawcę o symulację
Jeżeli celem magazynu jest ograniczenie szczytów poboru, wykonawca powinien otrzymać historyczne dane dotyczące mocy. Najlepiej wykorzystać pomiary 15-minutowe, ponieważ roczne zużycie energii nie pokazuje krótkich skoków. Szczyty trzeba zobaczyć w danych.
Dostawca powinien następnie przedstawić symulację pokazującą, jaki poziom mocy zostanie ograniczony, jak często bateria będzie reagowała i ile energii zużyje na realizację tej strategii. Deklaracja „magazyn obniży moc” jest niewystarczająca.
Warto poprosić również o scenariusz bardziej wymagającego roku, a nie tylko wynik oparty na najbardziej korzystnym miesiącu. Symulacja powinna obejmować pełny okres.
Autokonsumpcja – wymagaj danych, a nie procentów z prezentacji
Podobnie należy podchodzić do zwiększenia autokonsumpcji. Dostawca może obiecywać wzrost do 80 czy 90%, ale bez profilu produkcji i zużycia taki procent jest wyłącznie wartością marketingową. Autokonsumpcję trzeba policzyć dla firmy.
Należy poprosić o podanie aktualnej autokonsumpcji, wyniku po zamontowaniu magazynu i liczby kWh, które bateria ma rzeczywiście przesuwać w ciągu roku. Liczba kWh ułatwia późniejszą kalkulację finansową.
Przy ocenie czy magazyn energii się opłaca znacznie wartościowsza będzie informacja, że system przesunie np. 45 MWh rocznie, niż samo zapewnienie o wysokim poziomie autokonsumpcji. Efekt powinien dać się zweryfikować.
Poproś o trzy warianty zamiast jednej oferty
Dobrym rozwiązaniem jest wymaganie wariantu podstawowego, rekomendowanego oraz rozszerzonego. Dostawca może przedstawić np. magazyn 50, 100 i 150 kWh albo różne stosunki pojemności do mocy. Kilka wariantów pokazuje punkt optimum.
W każdej wersji powinna znaleźć się prognoza rocznego przepływu energii, liczby cykli, oszczędności oraz kosztu inwestycji. Dzięki temu przedsiębiorstwo może sprawdzić, czy zwiększenie pojemności rzeczywiście poprawia wynik ekonomiczny. Większy system nie musi zarabiać więcej.
Przy niewielkich instalacjach punktem odniesienia może być magazyn energii 30 kWh, ale w przedsiębiorstwie decyzja powinna zawsze wynikać z danych zakładu. Gotowy pakiet nie zastąpi analizy.
Czy warto pytać o możliwość rozbudowy?
Tak, szczególnie jeśli przedsiębiorstwo planuje zwiększenie mocy fotowoltaiki, zakup samochodów elektrycznych, pomp ciepła albo rozwój produkcji. Dzisiejsze zużycie może się zmienić.
Modułowa konstrukcja pozwala w części systemów zwiększyć pojemność bez wymiany całego magazynu. Trzeba jednak ustalić, czy producent dopuszcza dokładanie baterii po kilku latach i czy obowiązują ograniczenia dotyczące wieku modułów. Rozbudowa musi być potwierdzona w dokumentacji.
Warto również zapytać, czy zwiększenie pojemności nie będzie wymagało wymiany PCS lub dodatkowych zmian po stronie przyłącza. Modułowość baterii nie oznacza modułowości wszystkiego.
Serwis i SLA mogą być ważniejsze od różnicy w cenie
W przedsiębiorstwie awaria magazynu może oznaczać nie tylko brak oszczędności, ale również utratę funkcji backupu albo peak shavingu. Dlatego należy pytać o czas reakcji serwisu i dostępność części. Cena nie obejmuje ryzyka przestoju.
W większych systemach warto oczekiwać określenia SLA, czyli uzgodnionego poziomu obsługi serwisowej. Dokument powinien określać między innymi czas reakcji, sposób diagnostyki i procedurę postępowania w przypadku awarii. Serwis powinien mieć konkretne warunki.
Szczególnie ostrożnie należy traktować propozycje, w których całe wsparcie techniczne zależy od podmiotu zagranicznego bez jasno wskazanego partnera serwisowego w Polsce. Gwarancja musi być możliwa do wykonania.
Magazyn bez fotowoltaiki też wymaga innego zapytania
Jeśli przedsiębiorstwo nie posiada PV, głównym celem może być arbitraż cenowy, ograniczanie mocy albo backup. Wtedy parametry i model ekonomiczny będą inne niż przy przechowywaniu nadwyżek własnej produkcji. Cel ponownie definiuje system.
W takim przypadku warto przeanalizować magazyn energii bez fotowoltaiki i poprosić dostawców o model wykorzystujący rzeczywiste taryfy oraz ceny energii przedsiębiorstwa. Nie należy kopiować symulacji prosumenckich.
Najbardziej wartościowe będzie pokazanie przepływu energii w konkretnych godzinach oraz wskazanie, jak często system będzie wykonywał pełny lub częściowy cykl. Ekonomika musi wynikać z pracy baterii.
Jak ocenić prognozowany okres zwrotu?
Jeżeli dostawca przedstawia informację, że system zwróci się np. w pięć lat, należy poprosić o wszystkie założenia wykorzystane w kalkulacji. Powinny być widoczne ceny energii, prognozowane cykle, sprawność, degradacja i przyjęty poziom oszczędności. Zwrot bez założeń niczego nie dowodzi.
Trzeba również sprawdzić, czy w kalkulacji uwzględniono koszty finansowania, serwisu, wymiany podzespołów oraz potencjalne opłaty za oprogramowanie. TCO jest ważniejsze niż cena zakupu.
Przy porównywaniu ceny magazynu energii z montażem warto więc poprosić o całkowity koszt posiadania dla okresu np. 10 lub 15 lat. Dopiero wtedy można zestawiać technologie.
Jak rozpoznać ofertę, która wymaga dodatkowych pytań?
Pierwszym sygnałem jest brak dokładnych modeli urządzeń. Wycena typu „magazyn 100 kWh – 160 000 zł” bez informacji o baterii, PCS, EMS i warunkach gwarancji nie pozwala ocenić jakości systemu.
Drugim problemem jest brak danych dotyczących spodziewanej pracy magazynu. Jeżeli firma dostaje wyłącznie specyfikację sprzętu bez symulacji zużycia i oszczędności, trudno stwierdzić, czy konfiguracja została rzeczywiście dobrana. Sprzęt powinien wynikać z analizy.
Trzecim sygnałem są bardzo wysokie deklarowane oszczędności bez pokazania metody ich obliczenia. Każdy wynik powinien dać się odtworzyć na podstawie konkretnych założeń. Warto wymagać modelu finansowego.
Magazyn energii dla firmy. Analiza ekspertów Porównaj PV
Najlepsze zapytanie ofertowe nie powinno wskazywać wykonawcy, jaki dokładnie magazyn ma sprzedać. Powinno dokładnie opisać problem energetyczny firmy i wymagać od dostawcy przedstawienia technicznie uzasadnionego rozwiązania. Najpierw definiujemy cel inwestycji.
W praktyce szczególnie wartościowe są oferty pokazujące kilka konfiguracji i wyjaśniające, dlaczego określona pojemność oraz moc dają najlepszy rezultat. Jeżeli każdy dostawca proponuje dokładnie 100 kWh niezależnie od danych firmy, trudno mówić o rzeczywistym projektowaniu. Dobór powinien być policzony.
Przy większych projektach warto rozważyć również przygotowanie specyfikacji technicznej niezależnie od potencjalnego dostawcy. Amerykański Department of Energy w swojej checkliście zakupowej dla komercyjnych systemów BESS również wskazuje na znaczenie wcześniejszego określenia wymagań, warunków technicznych, gwarancji, bezpieczeństwa oraz procedur odbiorowych. Specyfikacja porządkuje cały zakup.
FAQ
Co wysłać firmie przygotowującej ofertę na magazyn energii?
Najlepiej przekazać rachunki za energię, moc przyłączeniową, taryfę, dane godzinowe lub 15-minutowe, parametry fotowoltaiki oraz opis planowanych funkcji magazynu. Im więcej danych, tym lepszy dobór.
Czy w zapytaniu podawać pojemność magazynu?
Można określić orientacyjny zakres, ale warto pozostawić wykonawcy możliwość zaproponowania innej pojemności wraz z uzasadnieniem. Nie należy narzucać wyniku analizy.
Jak porównać dwie oferty magazynu 100 kWh?
Trzeba sprawdzić przede wszystkim pojemność użytkową, moc PCS, sprawność, EMS, backup, gwarancję, limit cykli lub throughput, montaż i serwis. 100 kWh to za mało informacji.
Co jest ważniejsze – pojemność czy moc?
Oba parametry mają inne znaczenie. Pojemność określa ilość energii, natomiast moc szybkość jej pobierania i oddawania. System musi spełniać oba wymagania.
Czy warto wybierać najtańszą ofertę?
Nie bez porównania zakresu. Niższa cena może oznaczać mniejszą moc, brak EMS, krótszą gwarancję, brak backupu albo dodatkowo płatny montaż. Porównuj kompletne systemy.
Co oznacza gwarancja magazynu energii?
Warunki mogą określać liczbę lat, cykli, throughput oraz gwarantowaną pojemność pozostałą po określonym okresie. Sam czas gwarancji nie wystarcza.
Czy wykonawca powinien policzyć oszczędności?
Tak. W przypadku inwestycji firmowej warto wymagać symulacji pracy magazynu opartej na rzeczywistych danych zużycia oraz przedstawienia wszystkich założeń finansowych. Wynik powinien być weryfikowalny.
Magazyn energii dla firmy. Podsumowanie
Magazyn energii dla firmy powinien być wybierany na podstawie rzeczywistych danych, a nie wyłącznie ceny i katalogowej pojemności. Dobre zapytanie ofertowe standaryzuje wymagania, dzięki czemu kilku wykonawców przygotowuje rozwiązania możliwe do rzeczywistego porównania.
W wycenie trzeba sprawdzić pojemność użytkową, moc PCS, EMS, sprawność, gwarancję, backup, zabezpieczenia, montaż, uruchomienie oraz serwis. Warto również wymagać symulacji pracy systemu i jasno opisanych założeń dotyczących oszczędności. Oferta powinna pokazywać cały system.
Najlepszym rozwiązaniem jest porównanie kilku wariantów przy tych samych danych wejściowych i policzenie całkowitego kosztu posiadania, a nie jedynie ceny zakupu. Dopiero wtedy można uczciwie ocenić dostawców i wybrać system odpowiadający rzeczywistym potrzebom przedsiębiorstwa.
Źródła:
- U.S. Department of Energy – Battery Energy Storage System Procurement Checklist
- Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – magazyny energii i infrastruktura dla stabilności sieci
- NFOŚiGW – dofinansowanie magazynów energii z Funduszu Modernizacyjnego
- Urząd Regulacji Energetyki – informacje dotyczące magazynów energii
- SolarEdge – rozwiązania magazynowania energii dla biznesu
